esg logo

1.3.2 Detalj etnoloske postavke zanati

 

 

Sledeći deo izložbe vezan je za zanate u knjaževačkom kraju krajem XIX i početkom XX veka. Knjaževac je imao 450 različitih zanatlija krajem XIX veka. Nakon oslobođenja od Turaka, varoš je imala udruženje u esnafe, 15 mehandžija, 12 trgovaca i više od 50 zanatlija (ćurđija, abadžija, mutavdžija, grnčara, kujundžija, terzija, svećara, ćeramdžija, dunđera, tufegdžija, kovača i drugih). Noviji zanati pojavili su se tek početkom XX veka (krojači, stolari, sajdžije, obućari, limari, opančari, lekari, berberi, zlatari, licideri). Naglo počinje da se razvija terzijski i abadžijski zanat iz kojih se vremenom razvija krojački zanat. Krojački zanat javlja se već od dvadesetih godina XX veka. U etnološkoj postavci postavljeni su predmeti vezani za krojački zanat i to su: ćurčijski alat, kalupi za šubaru, krojačka lutka, ćimbar (metalni alat za zatezanje platna, muški kožuh). Ćurčijski zanat je veoma star u knjaževačkom kraju. Od 1910. godine do početka Drugog svetskog rata proizvodnja je bila na vrhuncu. Razvoj ovog zanata je posebno pogodovao veliki uzgoj stoke u okolini Knjaževca, naročito koza i ovaca. Ćurčije su kožu kupovali od kasapa iz grada i okolnih sela i sami je obrađivali. Pravili su muške i ženske opaklije, bunde, kožuhe, šubare, gunjeve, kape.

 

 

 

Opanci

U narednoj vitrini su postavljeni predmeti vezani za obućarstvo koje se razvijalo početkom XX veka. Izloženi su kalupi za obuću, obućarski alat. Opančari se u Knjaževcu prvi put pominju 1876. godine. Opančarski esnaf je bio jedan od najvećih na ovom prostoru. Opanci se izrađuju ručno, od goveđe ili teleće kože. U početku se pravio presni opanak, od sirove kože. Izrađivali su ga sami seljaci, pa i žene na selu. Zbog štetnosti prenošenja zaraze i nezadovoljstva pravih opančara, sirovi opanci su zabranjeni. Oblik presnog opanka je zadržan, samo je korišćena štavljena koža. Čuveni opančar u Knjaževcu bio je Dragi Milosavljević, koji je za svoj rad nagrađen na Svetskoj izložbi u Londonu 1907. godine. 

 

Znakovni jezik